Dieta na pryszcze nie jest magicznym jadłospisem, który w kilka dni usuwa trądzik. Coraz więcej badań wskazuje jednak, że sposób odżywiania może wpływać na wygląd skóry przynajmniej u części osób.
Szczególnie dużo uwagi poświęca się produktom szybko podnoszącym poziom glukozy we krwi oraz mleku. Nie oznacza to konieczności eliminowania całych grup produktów. Znacznie rozsądniej jest poprawić ogólną jakość diety i obserwować reakcję własnej skóry.
Dieta na pryszcze - czy jedzenie naprawdę ma znaczenie?
Trądzik jest problemem wieloczynnikowym. Na jego rozwój wpływają między innymi produkcja sebum, rogowacenie ujść mieszków włosowych, procesy zapalne, bakterie oraz czynniki hormonalne.
Dieta jest więc tylko jednym z możliwych elementów układanki. Aktualne wytyczne NICE podkreślają, że dowodów jest zbyt mało, aby zalecać jedną specjalną dietę jako sposób leczenia trądziku.
Z drugiej strony badania wskazują, że niektóre wzorce żywienia mogą wpływać na nasilenie zmian u części osób. Dlatego nie warto ani przeceniać diety, ani całkowicie jej ignorować.
Jeżeli interesuje Cię szersze tło problemu, zobacz także najczęstsze przyczyny trądziku.
Produkty o wysokim indeksie glikemicznym a trądzik
Najwięcej uwagi w badaniach poświęca się diecie o wysokim ładunku glikemicznym. Są to sposoby żywienia bogate w produkty, które szybko podnoszą poziom glukozy we krwi.
Należą do nich między innymi:
- słodzone napoje,
- słodycze,
- duże ilości białego pieczywa,
- słodkie płatki śniadaniowe,
- ciastka i drożdżówki,
- część wysoko przetworzonych przekąsek.
Małe badania kliniczne sugerują, że dieta o niższym ładunku glikemicznym może u części osób zmniejszać liczbę zmian trądzikowych. Nie jest to jednak efekt gwarantowany.
Co zamiast produktów szybko podnoszących cukier?
Nie trzeba przechodzić na skomplikowaną dietę. Można zacząć od prostych zamian:
- pełnoziarniste pieczywo zamiast jasnego,
- płatki owsiane zamiast mocno dosładzanych płatków,
- woda zamiast słodzonych napojów,
- warzywa jako część głównych posiłków,
- orzechy lub naturalny jogurt zamiast części słodyczy.
Takie zmiany mają sens nie tylko ze względu na cerę, ale również jako element ogólnie lepszego sposobu żywienia.
Mleko a pryszcze - czy trzeba odstawić nabiał?
W części badań obserwacyjnych zauważono związek między spożyciem mleka krowiego a częstszym występowaniem trądziku. Zależność ta nie oznacza jednak, że mleko jest przyczyną trądziku u każdej osoby.
Co ciekawe, podobnego związku nie wykazano jednoznacznie dla wszystkich produktów mlecznych. Jogurt czy ser nie muszą działać tak samo jak samo mleko.
Jeżeli podejrzewasz konkretny produkt, lepszym rozwiązaniem jest obserwowanie reakcji skóry niż eliminowanie całej grupy produktów bez powodu.
Czy czekolada powoduje trądzik?
To jedno z najczęstszych pytań dotyczących diety i skóry. Problem polega na tym, że "czekolada" może oznaczać bardzo różne produkty.
Tabliczka zawierająca dużo cukru, mleka i tłuszczu różni się od produktu o wysokiej zawartości kakao i niewielkiej ilości cukru. Dlatego trudno sprowadzić wpływ czekolady do jednego składnika.
Zamiast traktować pojedynczy produkt jako głównego winowajcę, warto spojrzeć na cały sposób odżywiania.
Co jeść przy cerze trądzikowej?
Dieta na pryszcze może być oparta na zwykłych, mało przetworzonych produktach. Nie potrzeba egzotycznych składników ani kosztownych diet.
Dobrym punktem wyjścia są:
- warzywa w różnych kolorach,
- owoce w rozsądnych ilościach,
- produkty pełnoziarniste,
- ryby, jaja i inne źródła białka,
- rośliny strączkowe,
- orzechy i pestki,
- produkty będące naturalnym źródłem cynku,
- tłuszcze roślinne.
Taki model żywienia dostarcza witamin, minerałów, białka i kwasów tłuszczowych potrzebnych również do prawidłowego funkcjonowania skóry.
Czy witaminy i suplementy mają miejsce w diecie na trądzik?
Suplementy mogą uzupełniać dietę, ale najlepiej traktować je jako dodatek, a nie zamiennik prawidłowego odżywiania. W preparatach przeznaczonych dla skóry często występuje między innymi cynk oraz składniki roślinne.
Większa liczba składników nie zawsze oznacza lepszy preparat. Warto czytać skład, sprawdzać dawki i unikać jednoczesnego stosowania kilku produktów zawierających te same witaminy lub minerały.
Jeżeli rozważasz preparat doustny, przydatne może być również nasze zestawienie tabletek na trądzik.
Dieta nie zastępuje pielęgnacji skóry
Nawet bardzo dobrze skomponowany jadłospis nie zastąpi odpowiedniej pielęgnacji. Przy cerze trądzikowej warto unikać agresywnego szorowania, częstego wysuszania skóry i ciężkich produktów mogących zatykać pory.
Aktualne wytyczne zalecają łagodne oczyszczanie skóry dwa razy dziennie oraz wybieranie produktów, które nie są tłuste i komedogenne.
Kiedy sama zmiana diety to za mało?
Jeżeli trądzik jest nasilony, bolesny, pozostawia blizny albo utrzymuje się mimo prawidłowej pielęgnacji, nie warto miesiącami testować kolejnych ograniczeń żywieniowych.
Skuteczne postępowanie może obejmować preparaty miejscowe, a w bardziej nasilonych przypadkach także leczenie ogólne zalecone przez lekarza.
Dieta może wspierać cały plan, ale nie powinna opóźniać leczenia zmian, które wymagają dermatologa.
Jak sprawdzić, czy dieta wpływa na Twoją cerę?
Najlepszym rozwiązaniem jest obserwacja przez kilka tygodni, a nie wyciąganie wniosków po jednym posiłku.
Możesz zapisywać, co jesz i jak wygląda skóra. Jeżeli określony produkt regularnie poprzedza pogorszenie zmian, warto sprawdzić, czy jego ograniczenie rzeczywiście daje powtarzalny efekt.
Nie należy jednak usuwać wielu produktów jednocześnie, bo wtedy trudno ustalić, co naprawdę miało znaczenie.
Źródła
- American Academy of Dermatology - Can the right diet get rid of acne?
- American Academy of Dermatology - Guidelines of care for the management of acne vulgaris.
- NICE - Acne vulgaris: management.